Οι ώρες του ερωδιού
Γράφει ο Διονύσης Κωστίδης // *
Για την ποιητική συλλογή της Ελένης Χωρεάνθη:
“Οι ώρες του ερωδιού”,
Εκδόσεις Πλέθρον
Ελκυστικό ερωτογράφημα, ποίημα συγκλονιστικό αν και γραμμένο σε πεζό ρυθμό, είναι το καινούριο βιβλίο της Ελένης Χωρεάνθη. Συνδυάζει τον έξοχο λυρισμό με την ασταμάτητη ονειροπόληση των ευαίσθητων ανθρώπων που μέσα στην υψικάμινο της αγάπης αναζητούν τη λύτρωση, πέρα από τις υπαρξιακές τους φοβίες και το θάνατο:“…Και πήρε τ’ όνειρό μου τον ανήφορο περιγελώντας/περιπαίζοντας το θάνατο”, ένα ροδακινί απόγευμα, (Σελ. 34).Γυναίκα ο αποδέκτης των συγκλονιστικών μηνυμάτων της ποιήτριας. Γυναίκα που: “…μυρίζει λεβάντα και σαπούνι πράσινο, ολοπόρφυρη, φορώντας το διαβολεμένο τριανταφυλλί της άρωμα και το σάλι της ν’ ανεμίζει”.
Βέβαια ο αφηγητής του ερωτογραφήματος είναι άντρας. Έτσι οι ασταμάτητες δονήσεις και οι απροσδόκητες κορυφώσεις των αισθημάτων του αφηγητή, η βαθύτατη έλξη της μοσκομύριστης γυναίκας με τα κόκκινα, βρίσκει έρεισμα και δικαιολογείται απόλυτα. Αλλά γιατί η γυναίκα-συγγραφέας δεν έκανε αποδέκτη των ερωτικών μηνυμάτων της απευθείας έναν άντρα; Ο λόγος είναι ολοφάνερος. Μόνο μια γυναίκα μπορεί να εμπνεύσει τέτοια εκλεπτυσμένα και απέραντα αισθήματα σαν αυτά που εκφράζονται στις ώρες του ερωδιού. Και η ποιήτρια με τη βαθειά γυναικεία της διαίσθηση, με την έντονη και δοκιμασμένη ευαισθησία της, περιγράφει με ακρίβεια τον επιθυμητό τρόπο ανταπόκρισης του αντρικού ερωτικού συναισθήματος σ’ ένα πάθος ανυπέρβλητο, που, μέσα στη δύνη της κορύφωσής του, αποδέχεται και τη ζωή και το θάνατο. Ό, τι ακριβώς περιμένει και εύχεται μια γυναίκα με μεγάλη συναισθηματική φόρτιση σε μια σχέση που ξεφεύγει απ’ τα κοινά, τα καθημερινά όρια, και εντάσσεται σε επίπεδα αβάσταχτης προσμονής, αλλά και δυναμικής ψυχοσωματικής έντασης.
Όμως πρόκειται και για βιβλίο αποκαλυπτικό. Το βλέμμα της ποιήτριας εισδύει βαθειά στις σκοτεινές και απρόσιτες γωνίες του μυστηριακού εσώτερου κόσμου του άντρα- αφηγητή και της γυναίκας με το τριανταφυλλί άρωμα. Τις προσεγγίζει με το γνήσιο λόγο της, μ’ όλη τη δύναμη της νεανικής της καρδιάς: “…Κι ήμουνα ένας σβώλος σιωπή, την πρώτη ώρα της τρυφής, με την ανθοφορία των σωμάτων, μες στην τρικυμισμένη ενοχή των αισθημάτων, μες τη μεγαλειώδη, απαστράπτουσα, φθοροποιό, υπόγεια γαλήνη του ικριώματος. Κι η δαιδαλώδης, η τεφρή ανίχνευση του σώματος, μια περιπετειώδης διαφυγή μες την αχλύ των καταδύσεων του έρωτα” (σλ. 21). Έτσι υπερβαίνει η ποιήτρια και την υπόστασή της και τις ταλαντεύσεις της. Το πάθος είναι μέγα και ολολύζει:
“Μέτρησα την οδύνη με τον κάματο
κι ο πόνος εγεώργησε τα σπλάχνα μου
μια λυπημένη μουσική το πέρασμά σου” (σελ. 41).
Ελένη Χωρεάνθη
Οπωσδήποτε, οι βαθύτεροι εσωτερικοί συγκλονισμοί του αφηγητή είναι και βαθύτατα οδυνηροί. Στα κύρια στοιχεία του έρωτα εντάσσεται και η οδύνη, αφού, στις περισσότερες περιπτώσεις, το ερωτικό πάθος είναι το έναυσμα και η απαρχή της οδύνης. Επειδή διεγείρει το θυμικό και ανατρέπει την ήρεμη διάθεση, όταν η αγάπη δεν βρίσκει τέλεια ανταπόκριση, ή όταν τεκμαίρεται ή υποτίθεται έλλειψη τέλειας ανταπόκρισης. Όπως ακριβώς εκφέρεται και εξειδικεύεται με χαρακτηριστικές διατυπώσεις, με απλό, ανεπιτήδευτο και μεγάθυμο τρόπο, με τις εκφράσεις ύφους βιβλικού και κειμένων της κλασικής αρχαιότητας, στο βιβλίο της κυρίας Χωρεάνθη.
Η άψογη γλώσσα που χρησιμοποιεί η κυρία Χωρεάνθη, η ποιητικότητα και η μουσικότητα των κειμένων της, συνδυάζει ευπρόσδεκτα συμβολιστικά στοιχεία με την τάση της προς τον καθαρό αισθητισμό. Και η πλαστικότητα της έκφρασής της αποδίδει τέλεια τα οράματά της, όπως και την ευπρέπεια και την ελκυστικότητα της ποιητικής της.
Αναδημοσίευση από το ένθετο “Διον. Κωστίδης: Χαρακτηριστικά κριτικά κείμενα”, του περιοδικού ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ, φύλλα λόγου τέχνης και πολιτιστικής καλλιέργειας, τεύχος 113-114, 1997, σελ. 48,49.
* Ο Διονύσης Κωστίδης είναι συγγραφέας και κριτικός
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου